رواننماهای غیر کلاسیک
این دسته از رواننماها نیز میتوانند آگاهی را دگرگون کرده و بینش عمیق یا تجربهی معنوی ایجاد کنند، اما برخلاف رواننماهای کلاسیک، عمدتاً بر گیرندههای سروتونین ۲A تأثیر نمیگذارند یا این تأثیر نقش اصلی را در تجربهی آنها ندارد.
رواننماهای غیر کلاسیک معمولاً مکانیسمهای متفاوتی دارند—مثلاً برخی مانند کتامین و پیسیپی از طریق مهار گیرندههای NMDA عمل میکنند (در دستهی مواد گسستآور و جداکنندهی آگاهی) و برخی دیگر مانند 5MeO-DMT یا ایبوگا یا ایبوگائین ممکن است روی گیرندههای متعددی تأثیر بگذارند. همچنین موادی مانند MDMA و 3MMC که در دستهی «امپاتوژن» یا «انتاکتوژن» قرار میگیرند، بیشتر باعث افزایش احساس همدلی و ارتباط عاطفی میشوند تا تجربهی کلاسیک رواننما.
زیرگروههای اصلی رواننماهای غیر کلاسیک:
– مواد گسستآور و جداکنندهی آگاهی: کتامین، نیتروساکساید، دکسترومتورفان
– انتاکتوژنها/امپاتوژنها: MDMA و 3MMC و ترکیبات مشابه
– رواننماهای قوی با ساختار متفاوت مانند 5MeO-DMT و ایبوگا یا ایبوگائین
این ترکیبات هرچند از نظر اثرگذاری با رواننماهای کلاسیک تفاوت دارند، اما همچنان میتوانند ابزارهایی عمیق برای کاوش درون، درمان آسیب، و تجربهی آگاهی دگرگونشده باشند.

۵-امئیاو-دیامتی (5MeO-DMT)
5MeO-DMT یک رواننمای پرقدرت است که در گیاهان و ترشحات وزغ بوفو آلواریوس (Bufo alvarius toad) یافت میشود. این ماده

کتامین (Ketamine)
کتامین یک بی حس کننده گسست آور (جداییآور) است که در دوزهای پایینتر آن آثار روان نما نیز دارد. در

سالویا دیوینوروم (Salvia divinorum)
سالویا دیوینوروم یک داروی گیاهی سنتی است که توسط بومیان مازاتک برای بصیرت معنوی و درمانی استفاده میشود. حالتهای تغییریافته

امدیامای (MDMA)
MDMA یا 3 و 4 متیلن دی اکسی مت امفتامین که به نامهای اکستاسی، اکستازی، XTC ، E (ای) ،X

ایبوگا و آیبوگِین (Iboga & Ibogaine)
ایبوگا گیاهی مقدس و کهن از مرکز آفریقاست که هزاران سال است در آیینها و سنتهای بومی، بهویژه در میان